تغییر وزن در بارداری بخشی از رشد جنین، جفت، افزایش حجم خون و ذخایر بدن است. هدف، جلوگیری کامل از افزایش وزن نیست؛ محدوده مناسب بر اساس BMI پیش از بارداری، تعداد جنین و وضعیت مادر تعیین می‌شود. کاهش وزن عمدی، رژیم بسیار محدود یا مصرف مکمل لاغری در بارداری نباید بدون برنامه تیم زنان و تغذیه انجام شود.
افزایش وزن مناسب چگونه تعیین می‌شود؟
BMI پیش از بارداری نقطه شروع است و توصیه‌ها برای کم‌وزنی، وزن سالم، اضافه‌وزن و چاقی متفاوت‌اند. کیفیت روند در طول ماه‌ها از مقایسه با یک عدد عمومی مهم‌تر است. فشار خون، قند، رشد جنین و ورم نیز در ویزیت‌ها بررسی می‌شوند.
محاسبه BMI بزرگسالان می‌تواند مفهوم شاخص را نشان دهد، اما در دوران بارداری برای دسته‌بندی جاری وزن به کار نمی‌رود؛ سابقه پیش از بارداری را با متخصص زنان مطرح کنید.
تغذیه و قند بارداری
وعده‌های منظم، منابع پروتئین، سبزی، غلات کامل و آب کافی پایه برنامه‌اند. نیاز انرژی در تمام ماه‌ها یکسان نیست و عبارت «برای دو نفر خوردن» می‌تواند برداشت اشتباه ایجاد کند. اگر انسولین یا داروی دیگری تجویز شده است، مقدار آن را بر اساس توصیه غیرحرفه‌ای تغییر ندهید.
تشنگی، ادرار زیاد یا خستگی به‌تنهایی تشخیص دیابت نیست. غربالگری در زمان تعیین‌شده و تفسیر تیم زنان لازم است؛ راهنمای قند خون مفاهیم پایه را توضیح می‌دهد.
بررسی‌های پزشکی در افراد مبتلا به چاقی
این ویدئو درباره بررسی وضعیت سلامت افراد مبتلا به چاقی و توجه به موضوعاتی فراتر از عدد وزن است.
عوارض بارداری و زایمان
نوع زایمان بر اساس وضعیت مادر، جنین و روند بارداری انتخاب می‌شود. سردرد شدید، تاری دید، خون‌ریزی، درد شدید، کاهش حرکت جنین، تنگی نفس یا ورم ناگهانی نیازمند تماس فوری با مرکز درمانی است. مطالب عمومی نمی‌توانند علت این علائم را از راه دور مشخص کنند.
اضافه‌وزن می‌تواند با برخی خطرهای بارداری مرتبط باشد، اما مراقبت منظم و برنامه فردی مهم‌تر از سرزنش وزن است.
کاهش وزن پس از زایمان و برنامه بارداری بعد از جراحی
پس از تولد، خواب، شیردهی، بهبود زخم و وضعیت روانی بر وزن اثر دارند. بازگشت تدریجی به فعالیت و تنظیم سهم غذا از رژیم‌های شوک‌آور مناسب‌تر است. اگر سابقه جراحی چاقی دارید یا برای آن برنامه‌ریزی می‌کنید، زمان بارداری و مکملها باید با جراح و متخصص زنان هماهنگ شود؛ صفحه مراقبت پس از جراحی مسیر پیگیری را توضیح می‌دهد.
پرسش‌های متداول درباره بارداری، زایمان و کنترل وزن؛ پاسخ به پرسش‌های رایج
در بارداری چقدر باید وزن اضافه شود؟
محدوده به BMI پیش از بارداری، تعداد جنین و وضعیت مادر بستگی دارد و باید در ویزیت تعیین شود.
آیا در بارداری رژیم لاغری بگیریم؟
رژیم محدود یا مکمل لاغری بدون برنامه تخصصی مناسب نیست؛ هدف، تغذیه کافی و روند وزن سالم است.
پس از جراحی چاقی چه زمانی باردار شویم؟
زمان مناسب و مکملها باید با جراح و متخصص زنان بر اساس نوع عمل و روند وزن هماهنگ شود.
دکتر مهدی سلیمی
متخصص جراحی عمومی، فلوشیپ جراحی درون‌بین (لاپاراسکوپی)، شماره نظام پزشکی ۱۰۰۶۷۴. گواهی عضویت IFSO سال ۲۰۲۶ و مقاله منتشرشده با مشارکت ایشان درباره بای‌پس معده در دسترس است.
