تاثیر چاقی بر سلامت روان

لطفا جهت دریافت مشاوره با ما تماس بگیرید.

0912 017 4510

تاثیر چاقی بر سلامت روان

با ما همراه شوید تا بیشتر با موضوع تاثیر چاقی بر سلامت روان  آشنا شوید.

در این مقاله سعی داریم تا در مورد تاثیر چاقی بر سلامت روان، اطلاعات جامع و کاملی را در اختیار شما قرار دهیم. همچنین درباره رابطه اضافه وزن با سلامت روان، استرس، اضطراب و اعتماد به نفس و پارامترهای تاثیرگذار در افزایش وزن، تاثیر چاقی در کودکان و نوجوانان مطالب کاملی را برای شما عنوان نمایم.

تاثیر چاقی بر سلامت روان
تاثیر چاقی بر سلامت روان

اضافه وزن چه ارتباطی با سلامت روان دارد؟

عوامل تاثیرگذار در افزایش وزن را نام ببرید؟

اضافه وزن و چاقی مفرط چه پیامدهایی را برای بیماران به همراه دارد؟

آیا افسردگی سبب افزایش وزن در افراد می شود؟ توضیح دهید.

پارامترهای ریسک افسردگی و چاقی چیست؟

رابطه بین اضطراب و اضافه وزن را بیان نمایید؟

افزایش وزن در نوجوانان چه پیامدهای مخربی را به همراه دارد؟ توضیح دهید.

آیا اضافه وزن بر روی اختلالات خلقی و اضطرابی تاثیرگذار است؟

آیا چاقی بر روی سلامت جسم و روان کودکان نیز تاثیر می گذارد؟ توضیح دهید.

شیوه های درمان رفتاری در افزایش وزن را بیان نمایید؟

روش های پیشگیری از افزایش وزن را نام ببرید؟

نتیجه گیری

 

ارتباط چاقی و سلامت روان

فهرست مطالب

اضافه وزن بالا و یا چاقی، علاوه بر بروز خطرات جسمانی که برای فرد ایجاد می نماید، سلامت روان را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. بیشتر افراد، داشتن وزن مناسب و ایده آل برای آن ها به آرزوی بزرگ و دست نیافتنی تبدیل شده است.

به طور کلی، به تجمع چربی های انباشته در نواحی مختلف بدن چاقی یا اضافه وزن می گویند که بر روی سلامت جسم و روان، تاثیر زیادی را ایجاد می نماید. متخصصین در افراد بزرگسال برای به دست آوردن BMI (شاخص توده بدنی) از نسبت قد بر مجذور وزن به منظور شناسایی اضافه وزن استفاده می نمایند.

اضافه وزن از بزرگترین معضلات سلامت است که تمام دنیا را به خود درگیر کرده است و مشکلاتی نظیر دیابت، فشار خون بالا و همچنین سندروم متابولیک (لیپید ضعیف خون) را نیز به همراه دارد.

براساس مطالعات انجام شده، افراد مبتلا به سندروم متابولیک در مقابل افرادی که دارای وزن نرمال هستند، بیشتر در معرض مشکلاتی همچون قلبی عروقی و دیابت نوع دو قرار می گیرند.

طبق تحقیقات انجام شده، اضافه وزن بالا بر روی خلق و خو و همچنین شیوه زندگی آن ها نیز تاثیرات منفی بر جای می گذارد که این اثر بر روی فرد، دو جانبه است.

ارتباط چاقی و سلامت روان
ارتباط چاقی و سلامت روان

عوامل تاثیرگذار بر اضافه وزن

ژنتیک

قوی ترین بخش که ارتباط مستقیمی با اضافه وزن و یا چاقی دارد، ژنتیک است. به این صورت که کودکان والدین چاق، در مقابل کودکانی که دارای والدین لاغر هستند، به مراتب بیشتر در مواجهه با اضافه وزن قرار می گیرند.

البته این مسئله به این معنا نیست که اضافه وزن کاملاً از قبل مشخص شده است، بلکه آن ها با هر نوع استفاده از مواد غذایی براساس عملکرد ژن ها دچار اضافه وزن می شوند. هنگامی که جامعه غیر صنعتی، شیوه مصرف محصولات غذایی غربی را جایگزین موادغذایی سالم خود کردند، به تدریج با اضافه وزن بالا همراه شدند.

ژن این افراد تغییر پیدا نکرد اما سیگنال ها و همچنین محیط سبب تغییر بر روی این ژن ها شدند. لازم به ذکر است که اجزای ژنتیکی به آسانی می توانند روی روند افزایش وزن افراد تاثیر بگذارند. به عنوان مثال، مطالعات انجام شده روی دوقلوهای یکسان موضوع ژنتیک را به وضوح ارائه می نماید.

مصرف محصولات غذایی بی خاصیت فرآوری شده

موادغذایی فرآوری شده در برابر محصولات غذایی تصفیه شده، فرد را بیشتر به سمت خود جذب می کند. این محصولات غذایی؛ خوش طعم، ارزان، بادوام و از همه مهمتر اعتیاد آور هستند و همین امر باعث پرخوری در بین مردم شده است.

مواد غذایی فرآوری شده شباهتی به محصولات غذایی سالم و کامل ندارند و فقط به منظور بالا بردن اشتها و همچنین جذب مردم به این خوراکی ها تهیه و فرآوری می شود.

مصرف محصولات غذایی بی خاصیت فرآوری شده
مصرف محصولات غذایی بی خاصیت فرآوری شده

اعتیاد غذایی

در ادامه تاثیر چاقی بر سلامت روان، به اعتیاد غذایی نیز می پردازیم. به طور کلی اکثر موادغذایی شیرین شده با گلوکز، خوراکی های بی خاصیت و همچنین پراز چربی هستند که سیستم مغز را تحت تاثیر خود قرار می دهند.

بعضی از افراد در برابر مصرف مواد غذایی فرآوری شده هیچ کنترلی نداشته و بیش از حد نیاز بدن، آن ها را در طی روز مصرف می نمایند. اعتیاد به خوراکی های بی کیفیت، اختلال رفتاری سختی است که غالباً از روان فرد سرچشمه می گیرد و مقابله با آن به روان درمانی نیاز دارد.

بازاریابی تهاجمی

از دیگر عوامل تاثیر چاقی بر سلامت روان را می توان به بازاریابی تهاجمی اشاره کرد. تولیدکنندگان محصولات غذایی بی کیفیت و ناسالم مانند موادغذایی فرآوری شده و همچنین تنقلات، ویزیتورهای به شدت تعرض آمیزی را دارند و راهکارهای غیراخلاقی را برای ارائه این محصولات به مشتریان خود ارائه می نمایند و سعی می کنند خوراکی های ناسالم را به شکل سالم ترین موادغذایی به خصوص در کودکان عرضه دارند.

این شرکت ها ادعاهای عکس واقعیت را عنوان می دارند که هدف کلی آن ها کودکان هستند. در حال حاضر، تمامی کودکان از شاخص توده بدنی بالایی نیز برخوردار هستند.

آن ها به مرور به دیابت نوع دو و همچنین خوراکی های بی خاصیت اعتیاد می آورند که تمامی این موارد هنگامی بر روی کودکان اتفاق می افتد که کودک قادر نیست تا نسبت به مصرف آن ها تصمیم درست و منطقی بگیرد.

بازاریابی تهاجمی
بازاریابی تهاجمی

انسولین

یکی از هورمون های بسیار ضروری بدن که به منظور نظم دهی ذخایر انرژی، مورد استفاده قرار می گیرد، انسولین است. این هورمون، سلول های کبد را ملزم می دارد تا گلوکز خون را به شکل گلیکوژن اندوخته نماید.

تجمع بیش از اندازه گلیکوژن در بافت های ماهیچه ای، سبب افزایش انرژی می شود. علاوه بر هورمون انسولین، عملکرد سلول های چربی را نیز مختل کرده و از سوخت چربی نیز جلوگیری می نماید.

به طور کلی هورمون انسولین، سوخت و ساز بدن را کنترل می کند که بایستی به صورت اعتدال نگه داشته شود. به طور مثال؛ استفاده از کربوهیدرات ها سبب افزایش هورمون انسولین می شود و همچنین سبب مختل کردن تعادل در خون و در پایان نیز باعث حذف کالری و از دست دادن وزن در فرد نیز می شود.

به این ترتیب استفاده از محصولات غذایی دربردارنده کربوهیدرات به عنوان یکی از شیوه های از دست دادن وزن به شمار می آید که راندمان مثبتی بر تاثیر چاقی بر سلامت روان و جسم دارد.

داروهای خاص

یکی از عوارض جانبی که داروهای مصرفی بر روی بیماران ایجاد می نمایند، افزایش وزن و یا چاقی است. به عنوان مثال؛ داروهای دیابتی و همچنین ضدافسردگی با اضافه وزن در دراز مدت رابطه مستقیمی دارند. از تاثیرات این داروها می توان به:

  • پایین نیاوردن قدرت اراده در بدن فرد 2) تغییر در کارکرد مغز و بدن 3) افزایش اشتها 4)
  • تغییر در متابولیسم بدن؛ اشاره کرد.
داروهای خاص
داروهای خاص

مقاومت در برابر هورمون لپتین

از هورمون های دیگر که نقش مهمی در اضافه وزن و یا چاقی افراد دارد، می توان به هورمون لپتین اشاره کرد که از طریق سلول های چربی به دست می آید و با افزایش توده های چربی در بدن، سطح آن نیز بالا می رود. بر همین اساس، میزان لپتین در بیمارانی که دارای اضافه وزن بالا هستند، خیلی بالا بوده است.

به این ترتیب افرادی که نیز سالم هستند، افزایش سطح هورمون لپتین با تقلیل اشتها در آن ها ارتباط مستقیمی دارد. زمانی که این هورمون به خوبی کار کند، باید به مغز فرمان دهد که انباشته های چربی در بدن به چه میزان بالاست.

مسئله مهم این است که هورمون لپتین در افراد دارای اضافه وزن به صورت مناسب عمل نمی نماید، زیرا بنا به دلایلی قادر نیست که از سد خونی مغز عبور نماید که به این موقعیت، مقاومت در مقابل لپتین می گویند که باعث اضافه وزن و در نهایت تاثیر چاقی بر سلامت روان نیز می شود.

قابل دسترس بودن محصولات غذایی

قابل دسترس بودن مواد غذایی، از دلایلی است که تا حدی بر افزایش اندازه میان تنه در افراد اثرگذار خواهد بود و در حال حاضر نیز روند صعودی داشته است. موادغذایی، به خصوص موادغذایی فرآوری شده بی خاصیت در اکثر مکان ها یافت می شود.

به عنوان مثال، هایپرمارکت ها سرشار از محصولات غذایی فرآوری نظیر نوشابه، چیپس، پفک، سوسیس، کیک، شکلات و … هستند و معمولاً در مکانی قرار می گیرند که بالاترین جلب توجه را برای مشتریان به همراه داشته باشند.

از دیگر مشکلات این موادغذایی این است که خوراکی های بی ارزش به طور معمول از محصولات غذایی سالم دارای محدوده قیمتی کمتری هستند که این امر سبب گردیده تمامی افراد بتوانند آن ها را تهیه کنند.

قابل دسترس بودن محصولات غذایی
قابل دسترس بودن محصولات غذایی

گلوکز

از بدترین جنبه های محصولات غذایی مدرن، می توان به قندهای اضافه شده اشاره کرد. استفاده از گلوکز اضافی، روی راندمان بیوشیمیایی و همچنین هورمون های بدن تاثیرگذار بوده است و در نهایت منجر به اضافه وزن و چاقی در فرد می شود. گلوکز اضافه شده تقریباً شامل پنجاه درصد گلوکز و همچنین پنجاه درصد فروکتوز هستند.

معمولاً افراد از محصولات غذایی متعدد از جمله شناسته، قند دریافت می نمایند، اما بخش اعظمی از فروکتوز از گلوکز اضافه شده به دست می آید.

فروکتوز مازاد، باعث مقاومت به هورمون انسولین می شود و در نتیجه میزان سطح این هورمون را افزایش می دهد و فروکتوز نیز همانند قند بدن را اشباع نمی کند. به همین دلیل است که گلوکز باعث بالارفتن ذخایر انرژی و همچنین اضافه وزن در بدن می شود.

اطلاعات نادرست

تمامی مردم دنیا در معرض دریافت داده های نادرست درخصوص مواد مغذی و سلامت هستند. دلایل بسیاری نیز برای این داده های ناصحیح وجود دارد، اما تا حد زیادی بسته به منبعی دارد که مردم، داده های سلامت خود را از آن دریافت می نمایند.

به عنوان مثال؛ اغلب وبسایت ها داده های نامعتبر و همچنین اشتباه در خصوص سلامت را پخش می کنند که شرکت های محصولات غذایی نیز در این راستا بی تاثیر نبوده و بعضی از خوراکی های لاغرکننده و همچنین کاهش وزن را عرضه می دارند که نتیجه خوبی را برای فرد به دنبال نخواهد داشت.

دستورالعمل های کاهش وزن، بر مبنای داده های اشتباه، مانع ارتقاء از دست دادن وزن می شوند. برهمین اساس توصیه می شود که منبع داده ها را هوشمندانه انتخاب نمایید.

کلیه موارد ذکر شده از دلایل اضافه وزن هستند که به تدریج تاثیر چاقی بر سلامت روان و جسم را نیز به همراه دارند.

اطلاعات نادرست
اطلاعات نادرست

پیامدهای چاقی و اضافه وزن

با توجه به دلایل بیان شده برافزایش وزن، بایستی متذکر شویم که این مشکل سبب بروز اختلالاتی نظیر:

دیابت نوع دو، مشکلات قلبی عروقی، انواع سرطان (تخمدان، پروستات، سینه، روده، کیسه صفرا، کلیه)، مشکلات اسکلتی عضلانی، آرتروز، و بیش از ده بیماری دیگر اشاره کرد که ه بتدریج افزایش می یابد.

افزایش وزن در دوران کودکی با احتمال اضافه وزن بیش از اندازه در افراد بالغ، ناتوانی در بزرگسالی، مرگ زودرس، فشار خون بالا، سختی در تنفس و همچنین بالا بردن خطر شکستگی اندام های بدن را نیز به همراه دارد.

از پیامدهای اضافه وزن بالا علاوه بر موارد بیان شده، می توان به اختلالات روحی روانی در بیماران اشاره کرد که در مقاله تاثیر چاقی بر سلامت روان به طور کامل به آن می پردازیم.

ارتباط اضافه وزن و اعتماد به نفس

براساس مطالعات انجام شده، نوجوانان دارای شاخص توده بدنی بالا نسبت به همسن و سالان خود که دارای وزن استاندارد و نرمالی هستند، از اعتماد به نفس کمتری برخوردار هستند.

این اختلاف به ویژه بین رده سنی سیزده تا چهارده سالگی در نوجوانان مشاهده می شود. سرزنش، تمسخر، بد رفتاری در کودکان و همچنین طعنه زدن از مواردی هستند که در کاهش اعتماد به نفس و سایر اختلالات روانشناختی موثر است.

به طور کلی؛ اعتماد به نفس به مفهوم اعتماد داشتن فرد به خود و توانمندی هاست که از پایه های مهم سلامت روان به حساب می آید. نداشتن اعتماد به نفس که به عنوان مهمترین عامل در فرد شناخته شده است، می تواند زمینه ساز مسائل بسیار در زندگی فرد شده و همچنین کارکرد انسان را تا حد قابل توجهی تحت شعاع قرار دهد.

زیرا رسیدن به هر نوع پیروزی و ارتقاء در زندگی، ملزم به این است که فرد نخست خود را باور نماید و توانمندی های خود را کوچک و بی ارزش نداند. تاثیر چاقی بر سلامت روان می تواند به از دست دادن اعتماد به نفس در فرد منجر شود.

پایین بودن اعتماد به نفس در کودکان

برمبنای مطالعات صورت گرفته، پایین بودن اعتماد به نفس در کودکان می تواند حس تنهایی، حس بسیار زیاد غمگینی و در نهایت عصبی بودن را به همراه داشته باشد که این امر منجر به گرایش آن ها به اعتیاد مواد مخدر و یا الکل می شود که در افزایش وزن آن ها نیز دخیل است.

بنابراین، کودکان دارای اضافه وزن بالا به دلیل نامناسب بودن فرم ظاهری خود از حضور در جمع خانوادگی و یا دوستان خود کناره گیری می نمایند. در مجموع، اکثر افراد چاق به علت برآورده نشدن نیازهایشان، اعتماد به نفس کمتری دارند.

همچنین شاید برآورد منفی تری از اندام و چهره ی خود به دلیل اضافه وزن بالا داشته باشند. این سنجش منفی می تواند بر تمامی جنبه های زندگی به ویژه برقراری ارتباط سالم نیز تاثیرگذار باشد.

پایین بودن اعتماد به نفس در کودکان
پایین بودن اعتماد به نفس در کودکان

رابطه اضافه وزن با افسردگی

از دیگر موارد تاثیر چاقی بر سلامت روان می توان به ارتباط آن با افسردگی اشاره کرد. زیرا هر دوی آن ها با هم یک رابطه دوسویه دارند. چاقی در بروز اختلالات خلقی و همچنین افسردگی در فرد نیز بسیار اثرگذار است. طبق نظر متخصصین، اضافه وزن بالا می تواند از واکنش های افسردگی به شمار آید.

افرادی که براثر چاقی به افسردگی دچار شده اند، به طور معمول با بعضی از نشانه ها نظیر کاهش تمرکز، افت انرژی، از دست دادن علاقه و همچنین لذت و خیلی از موارد دیگر نیز درگیر هستند.

براساس این که افسردگی دربردارنده طیف گسترده ی از مشکلات است و دارای انواع متعددی است، توجه نمودن به علائم آن و همچنین درمان آن در بیماران از اهمیت بالایی برخوردار است.

در ادامه مقاله تاثیر چاقی بر سلامت روان، باید گفت که اضافه وزن می تواند با مشکلات عاطفی مانند افسردگی و یا غمگینی نیز در رابطه باشد. طبق تحقیقات انجام شده، اکثر افراد دارای شاخص توده بدنی بالا، بیست و پنج درصد بیشتر در برابر مشکلات خلقی مانند افسردگی بنیادی قرار می گیرند.

اضافه وزن بالا

اضافه وزن بالا و همچنین چاقی می تواند سبب خلق ترسیمی منفی از خود، رابطه کمتر با اطرافیان و همچنین عزت نفس پایین در فرد شود. تمامی موارد بیان شده در بروز پیدایش افسردگی نیز تاثیرگذار است.

بیماران مبتلا به اضافه وزن بالا در خیلی از موارد خود را وازده و تبعیض شده می دانند همان طور که بیان کردیم، چاقی می تواند سبب بروز اختلالات جدی نظیر دیابت، دردهای مفصلی و همچنین فشار خون بالا در بیماران شود.

بروز این بیماری ها در فرد باعث می شود که فرد از جامعه فاصله گرفته و به تدریج خانه نشین شده و از انجام امور فعالیت هایی که به آن ها علاقه زیادی دارد، فاصله بگیرد و به افسردگی خود دامن زند.

اضافه وزن بالا
اضافه وزن بالا

افسردگی و اضافه وزن

همان طور که اضافه وزن بالا سبب بروز افسردگی در فرد می شود، بیماری افسردگی نیز تا حد بسیار زیادی در بروز چاقی و اضافه وزن در  موثر است. بر مبنای بازرسی نوجوانان دارای نشانه های افسردگی، ممکن است که به تدریج بعد از گذشت چندین سال، دچار چاقی و یا اضافه وزن بالا شوند.

همچنین نوجوانان مبتلا به افسردگی که شاخص توده بدنی آن ها در مرز چاقی قرار دارد، در سال های بعد، دچار اضافه وزن قابل توجهی می شوند که براثر این عارضه در فرد روی می دهد.

نشانه های افسردگی در نوجوانان

از نشانه های افسردگی در نوجوانان می توان به وسواس فکری، بی انگیزگی، تنهایی، نشانه استرس و اضطراب همیشگی، اختلالات جنسی، اعتیاد، حمله پانیک و پرخاشگری اشاره کرد.

اشخاص مبتلا به افسردگی به منظور فاصله گرفتن از دردهای عاطفی به مصرف بیش از اندازه مواد غذایی روی می آورند. این افراد در بعضی از موارد در برابر تناسب اندام و همچنین پیروی از دستورالعمل های غذایی مناسب، بی انگیزه و یا بی اهمیت می شوند.

افراد افسرده به طور معمول کمتر به فعالیت های ورزشی و یا پیاده روی می پردازند و شیوه زندگی غیر فعالی را نیز در پی دارند که این اختلالات افسردگی به تدریج سبب بروز اضافه وزن در آن ها می شود.

طبق تحقیقات انجام شده در بیماران مبتلا به افسردگی، میزان سروتونین خون این افراد نیز به مراتب کاهش می یابد که این امر منجر می شود که بیمار با مصرف بیشتر مواد غذایی، این فقدان را جبران نماید و بی اطلاع، به خوددرمانی بپردازد.

فاکتورهای ریسک افسردگی و چاقی

اغلب پارامترهای خطر، در اضافه وزن و افسردگی مشترک هستند. متعلق بودن به طبقه اقتصادی و یا  اجتماعی پایین، بیکاری، درگیر فعالیت های فیزیکی نشدن، تغذیه نامناسب در فرد، افسردگی و همچنین اضافه وزن را به مراتب بیشتر می نماید.

فاکتورهای ریسک افسردگی و چاقی
فاکتورهای ریسک افسردگی و چاقی

رابطه اضطراب با اضافه وزن

اضطراب از دیگر عوامل تاثیر چاقی بر سلامت روان است. اضافه وزن می تواند با اضطراب و همچنین مشکلات اضطراب رابطه مستقیم داشته باشد.

برمبنای مطالعات صورت گرفته، چاقی افراد با بالا رفتن اضطراب و همچنین استفاده مواد مخدر رابطه مستقیمی دارد. در این پژوهش، مشکل اضطراب عام و مشکلات وحشت زدگی در بین افراد دارای شاخص توده بدنی بالا متداول تر نسبت به افرادی است که دارای BMI نرمال و طبیعی هستند.

اشخاص مضطرب و آشفته دارای BMI بالا

طبق مطالعات انجام شده، اشخاص مضطرب و آشفته دارای BMI بالا، به علت افزایش خطر اختلالات جسمی مانند مسائل متابولیک، مشکلات قلبی، دیابت نوع دو، استرس و اضطراب مضاعف تری را تجربه خواهند کرد.

همچنین اضافه وزن بالا به علت ارزیابی های اجتماعی و همچنین افزایش بازخوردها نیز می تواند بروز نگرانی و یا اضطراب در خصوص داوری اجتماعی را بالا ببرد. این موضوع عرصه ایجاد موضوعاتی مانند وحشت زدگی و همچنین اضطراب اجتماعی را در افراد به خصوص نوجوانان اضافه می نماید.

درباره تاثیر چاقی بر سلامت روان باید متذکر شد که چاقی می تواند تحت واکنش های فشارهای عصبی و همچنین صدمات آزمایش شده قرار بگیرد. طبق تحقیقاتی که متخصصین تغذیه در سال دو هزار و چهارده میلادی روی افرادی که در سن کودکی دچار آزار جنسی و جسمی قرار گرفته اند، با ورود به سن بزرگسالی، بیشتر اضافه وزن را تجربه می کنند.

اشخاص مضطرب و آشفته دارای BMI بالا
اشخاص مضطرب و آشفته دارای BMI بالا

رابطه مشکلات تغذیه با اضافه وزن

مشکلات تغذیه فقط منجر به فقدان وزن در بیماران نمی شود، بلکه در پرخوری های عصبی نیز فرد به علت محک تنش های عصبی بسیار زیاد، الزام بسیار به منظور مصرف مقادیر بالای محصولات غذایی را حس می نماید.

به طور معمول، این افراد به علت احساس گناه و یا اضطراب به تلافی افراطی همچون فعالیت های ورزشی بیش از اندازه و یا بالا آوردن مواد غذایی می پردازند. در اغلب موارد این تلافی ها از بروز چاقی و یا اضافه وزن در فرد پیشگیری می کند. اما اکثر پرخوری های عصبی در افراد، سبب چاقی و همچنین اختلالات جسمی نیز می گردد.

اضافه وزن و سلامت روان؛ نتیجه فرهنگ و اجتماع

غالباً فرهنگ جوامع مختلف در سال های متوالی بیشتر به منظور ایده آل سازی سایر اندام های لاغر و همچنین تشویق به برخورداری وزن مناسب و طبیعی در رده های سنی مختلف حرکت کرده است. تاثیر تبلیغات و همچنین رسانه ها را در این امر نمی توان نادیده گرفت.

شبکه های اجتماعی، رسانه ها و فیلم ها به شکل روزافزونی کاهش وزن و لاغری را در بین افراد الگوسازی می نماید و اضافه وزن و چاقی را نیز نوعی نقص در آن ها بر می شمارند.

اضافه وزن در تمامی جوامع پذیرفته نمی شود

برهمین اساس، اضافه وزن در تمامی جوامع پذیرفته نمی شود و بیماران دارای شاخص توده بدنی بالا در مقایسه پی در پی خود با سایر مدل های اجتماعی، احساس فقدان و یا ناکامی می کنند که این امر می تواند تاثیر چاقی بر سلامت روان را به خوبی بیان نماید.

این موضوع می تواند براعتماد به نفس و همچنین خلق و خوی کلی آن ها اثرات منفی بسیاری را بر جای گذارد. اما لازم به ذکر است که مقدار تاثیرپذیری در اشخاص برمبنای نوع سلامت روان و همچنین شخصیت آن ها نیز متغیر است.

همچنین به علت رواج یافتن اندام لاغر و کاهش وزن در برخی از جوامع و بها دادن برمبنای ظاهر اشخاص، افراد دارای BMI بالا بیشتر مورد بازبینی های منفی، اظهار نظر و بازخوردهای دیگران و گاهی هم حضور نداشتن در جامعه قرار می گیرند.

روانشناسان با ارائه مشاوره های لازم، ضمن تقلیل افسردگی و همچنین اضطراب و آشفتگی ناشی از اضافه وزن، انگیزه لازم به منظور وزن کم و دستیابی به وزن ایده آل و طبیعی را به بیماران آموزش می دهند و ایشان را در این مسیر حمایت می نمایند.

اضافه وزن در تمامی جوامع پذیرفته نمی شود
اضافه وزن در تمامی جوامع پذیرفته نمی شود

ارتباط چاقی و تاثیر آن بر سلامت روحی و روانی کودکان

اضافه وزن بالا در کودکان می تواند عواقب روانی زیادی را به وجود آورد. به علت ویژگی رفتاری در این رده سنی، چالش های وزنی می تواند فاکتوری باشد که سال های آینده در این کودکان دردسر ساز باشد. یکی از تاثیراتی که اضافه وزن بالا روی کودکان می گذارد، اعتماد به نفس است.

اضافه وزن در کودکان فراتر از یک عارضه جسمی است. کودکان بسته به شیوه ی نگاه کردن به همسالان خود، به آن ها دید حساس تری خواهند داشت. برهمین اساس، بالا بودن وزن در آن ها، موضوعی آزار دهنده  به شمار می آید که می تواند کودکان را به سمت گوشه گیری و همچنین تنهایی سوق دهد.

کودکان در این سن تطابق اجتماعی بسیاری را انجام می نمایند. همسنجی هایی مانند زیبایی ظاهری به خصوص وزن و همچنین لباس پوشیدن که اثرات منفی برجای می گذارد که این امر سبب می گردد که کودکان چاق، از همسالان خود بیشتر فاصله بگیرد.

طبق مطالعات انجام شده، مقدار اعتماد به نفس در این رده سنی با وزن آن ها از سوی متخصصین، مورد اندازه گیری و بررسی قرار گرفت و به این نتیجه رسیدند که کودکان چاق در رده سنی نه تا دوازده سال، از مشکلات شدیدتر اعتماد به نفس بالا رنج می برند که بیشتر از ارزش های جسمی به شمار می آید. به بیان دیگر؛ این کودکان علاوه بر احساس نارضایتی از اندام خود، از جوانب دیگر نیز در خود حس ناخوشایندی دارند.

ارتباط چاقی و تاثیر آن بر سلامت روحی و روانی کودکان
ارتباط چاقی و تاثیر آن بر سلامت روحی و روانی کودکان

اضافه وزن نوجوانان و افسردگی

سال های ورود به دبیرستان در نوجوانان، دوران بسیار سختی است که در نوجوانان مبتلا به چاقی، این سختی دو برابر می شود و تاثیر چاقی بر سلامت روان را بیشتر نشان می دهد.

علاوه بر تطبیق اجتماعی، آن ها به دید دیگران نسبت به خود نیز اهمیت زیادی می دهند. زیرا کودکان و نوجوانان چاق، بازتاب منفی بسیار بالایی را دریافت می نمایند که این امر بر سلامت روان ایشان بسیار تاثیرگذار است.

کم و بیش تمامی نوجوانان در مواردی، رفتارهای ناپسندی را از خود بروز می هند. این درحالی است که والدین نوجوانان چاق، نسبت به سایر نوجوانان، با اختلالات رفتاری متعددی از سوی فرزند خود همراه هستند. زیرا این معضل بر سلامت روان و جسم آن ها تاثیرات مخربی را ایجاد کرده است.

کودکان چاق، بیشتر با مسائل درون ریزی مواجه هستند

مطابق گفته های والدین، کودکان چاق، بیشتر با مسائل درون ریزی مواجه هستند. به این معنا که آن ها عصبانت و خشم خود را در مقابل همسالان خود فرو می ریزند که این امر سبب می گردد تا به صورت افسردگی، اضطراب و از همه مهمتر به صورت مشکلات پرخوری در آن ها نمایان می گردد.

البته در بعضی از نوجوانان دیگر، این اضافه وزن به صورت اختلالات برون ریز مشاهده می شود که در این حالت، عصبانت خود را به شکل درگیری لفظی، پرخاشگری و خشونت طلبی نشان می دهند.

از تاثیرات دیگر اضافه وزن بر سلامت روان و جسم در نوجوانان، می توان به این موضوع اشاره کرد که آ نها از شرکت در فعالیت های اجتماعی، رقابت های درسی و یا ورزشی، ترس و واهمه دارند که این امر منجر به قبول نشدن در مراکز آموزشی و دانشگاهی، مردودی، اختلالات اجتماعی، نمرات پایین می گردد که بیشتر در دختران مشاهده می شود.

کودکان چاق، بیشتر با مسائل درون ریزی مواجه هستند
کودکان چاق، بیشتر با مسائل درون ریزی مواجه هستند

رابطه اضافه وزن در نوجوانان

اضافه وزن؛ یک فاکتور خطر برای اختلال در خوردن مانند بی اشتهایی عصبی، پرخوری و بولیمیا به شمار می آید. زیرا تلاش نوجوانان چاق، به منظور کاهش وزن به راحتی می تواند به سوی شیوه های ناسالم نظیر فعالیت های ورزشی شدید، اعتصاب غذا و غیراستاندارد، آن ها را گمراه نماید.

طبق تحقیقات انجام شده، نوجوانانی که دارای BMI بالایی هستند و از سوی همسالان خود مورد تمسخر قرار می گیرند، این امر به دلیل آسیب پذیر کردن آن ها باعث تشدید پرخوری می شود.

همچنین اعتماد به نفس را به شدت در آن ها کاهش می دهد که این عامل نیز ریسک اختلال خوردن به حساب می آید. اضافه وزن در این رده سنی، عوامل جسمی و یا روحی و یا هر دو را به همراه دارد که علاوه بر چاقی می تواند مشکلات روحی او را در آینده تشدید نماید.

والدین این نوجوانان برای کمک به مشکل کودک خود در مرحله نخست، بایستی علت اضافه وزن را در آن ها مورد بررسی قرار دهند که این امر از جانب بهترین و مجرب ترین متخصصین تغذیه از طریق انجام تست های مرتبط انجام می گیرد. جواب آزمایشات حاکی از آن است که کودک با مشکلات تغذیه ای و یا جسمی همراه است.

در غیر این صورت نیاز به بازبینی های روانشناختی است که بایستی بر روی کودک اعمال گردد تا تاثیر چاقی ب رسلامت روان مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد.

رابطه اضافه وزن در نوجوانان
رابطه اضافه وزن در نوجوانان

رابطه اضافه وزن با اختلالات خلقی و اضطرابی

پژوهش های اپیدمیولوژیک رابطه مثبت میان شاخص توده بدنی و همچنین اختلال خلقی را نشان می دهد. اشخاص دارای اضافه وزن بالا، یک و نیم برابر بیشتر از اشخاص با وزن طبیعی و نرمال اختلالات خلقی در آن ها مشاهده می شود.

همچنین افراد دارای اضافه وزن شدید نیز دو برابر با مشکلات خلقی در طول عمر خود مواجه می شوند که می تواند بر روی سلامت روان و جسمانی آن ها تاثیرات منفی را بر جای بگذارد.

لازم به ذکر است که میزان بی نظمی اضطراب، علاوه بر افراد دارای اضافه وزن و یا بسیار چاق، در اشخاصی که دارای وزن میانگین هستند نیز بین (1.19) تا (2.60) درصد روند صعودی به همراه داشته است.

آشفتگی، ترس عاری از آگورافوبیا و همچنین واهمه خاص و یا شیوع اخلال اضطراب کلی در میان افراد دارای شاخص توده بدنی بالا و یا بسیار چاق، بیشتر مشاهده می شود.

مشکلات خلقی و اضطرابی در بانوان و آقایان

در بررسی های انجام شده در خصوص مشکلات خلقی و اضطرابی در بانوان و آقایان، مشاهده شد که در بانوان، اختلالات خلق و خوی و همچنین اضطراب روند صعودی بیشتری داشته است.

پژوهش های دیگری نیز بیانگر این است که اضافه وزن مرتبط به افسردگی در بانوان است اما این عارضه در آقایان بسیار کمتر مشاهده شده است. اضطراب درخصوص بازشناسی و همچنین ارزیابی بر مبنای وزن، احتمال دارد سبب نگرانی اجتماعی در بانوان دارای شاخص توده بدنی بالا گردد.

در واقع بانوان دارای BMI بالا و یا چاق در مواجهه با ریسک بالاتری برای ترس اجتماعی قرار دارند. این در حالی است که در میان آقایان، این میزان هراس اجتماعی اصولاً وجود ندارد.

در ادامه نوشتار تاثیر چاقی بر سلامت بدن، باید بیان کرد که:

مشکلات اضطرابی و روحی به همراه نداشتن فعالیت های ورزشی منظم و یا تغذیه سالم می تواند سبب افزایش وزن در افراد شود. هر چند پرخوری و استرس در میان افراد متغیر است، اما مصرف موادغذایی احتمال دارد که تاثیر ضد اضطراب را به همراه داشته باشد.

بانوان در برابر احساسات منفی بیشتر از آقایان در معرض پرخوری قرار می گیرند و احیاناً بانوان بیشتر از آقایان در برابر اشتهای مضاعف که بیانگر علائم افسردگی است نیز قرار دارند.

رابطه میان اضافه وزن و خلق و خو و همچنین آشفتگی های اضطرابی شاید از تاثیرات استرس براساس HPA (هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال) ایجاد شود که با آزادسازی کورتیزول و دیگر هورمون هایی که برابرسازی فعالیت دستگاه عصبی سمپاتیک را عرضه می دارد، به استرس و اضطراب بازتاب می دهد.

در موقعیت استرس های مزمن، فعالیت برپایه (HPA) و یا آدرنال به مراتب کاهش می یابد، عاملی که در مشکلات اضطرابی، افسردگی و نیز اضافه وزن تاثیرگذار است.

رابطه با دیگر مشکلات روانپزشکی

اضافه وزن با چندین اختلال شخصیتی همراه است که عبارتند از:

  • مشکلات شخصیتی ضداجتماعی، وسواس،اسکیزوئید، دوری کننده، پارانوئید در میان اشخاص دارای اضافه وزن بالا، متداوال تر از اشخاص با وزن طبیعی و نرمال است.
  • شاخص توده بدنی بسیار بالا با درصد بیشتر، آشفتگی شخصیتی وابسته را نیز به همراه دارد.
  • ناهماهنگی ASPD (شخصیت ضداجتماعی) به طور قابل ملاحظه ای با شاخص توده بدنی در بانوان ارتباط دارد.
  • اضافه وزن با افزایش میزان اختلال بیش فعالی(ADHD) و یا نقص توجه نیز همراه است. کودکان مبتلا به بیش فعالی و دیگر مشکلات رفتاری ویرانگر در مقابل همسن و سالان خود که مشکلات رفتاری ندارند، از وزن بیشتری برخوردار هستند و شاید در رده های سنی بالاتر، افزایش وزن بیشتری نیز تجربه نمایند. تحریک پذیری پیوسته با (ADHD) احتمال دارد تا در اضافه وزن و یا پرخوری نقش مهمی را نیز ایفا کند.
  • اسکیزوفرنی با اضافه وزن همراه نبوده است. اما معالجه با داروهای ضد جنون به خصوص کلوزاپین و همچنین الانزاپین می تواند به بالابردن وزن قابل ملاحظه ای در بعضی از بیمارانی که به اسکیزوفرنی مبتلا هستند، منجر گردد.

در مجموع، اطلاعات به دست آمده در خصوص اضافه وزن و همچنین مشکلات روانپزشکی حاکی از این است که افراد دارای شاخص توده بدنی بالا، علاوه بر گرفتاری های سلامت جسمی که معمولاً با اضافه وزن همراه است، شاید با انواع پیچیدگی های سلامت روان نیز مواجه شوند.

درمان رفتاری در مواجهه با اضافه وزن

با توجه به همه گیر شدن روز افزون چاقی و اضافه وزن بالا در اکثر مردم و همچنین همه گیری چاقی در اشخاصی که با انواع مشکلات روانپزشکی همراه هستند، روانپزشکان اکثراً با بیمارانی که دارای شاخص توده بدنی بالا هستند، مواجه می شوند که اختلالات رفتاری در آن ها بسیار شایع است. درمان های رفتاری برای اضافه وزن به شکل کلی به سه دسته:

تغییر رژیم غذایی 2) بالا بردن فعالیت های بدنی 3) شیوه های رفتاردرمانی همانند خود نظارت، هدف گذاری، پیشگیری از رفتار نادرست و همچنین نظارت بر محرک؛

علاوه بر تقلیل وزن، هدف از میانجیگری رفتاری، ابداع تغییرات در سبک زندگی است که درصد کاهش وزن را به مراتب افزایش می دهد.

درمان رفتاری در مواجهه با اضافه وزن
درمان رفتاری در مواجهه با اضافه وزن

یک برنامه رژیم غذایی رفتاری رایج، در بردارنده دوازده تا شانزده درس آموزشی است

یک برنامه رژیم غذایی رفتاری رایج، در بردارنده دوازده تا شانزده درس آموزشی است که استراتژی های ویژه ای را مشمول می گردد که از این استراتژی ها می توان به میزان مصرف مواد غذایی روزانه و همچنین کالری دریافتی، دوری از انگیزه های مصرف ناسالم، بالابردن فعالیت های بدنی، برخورداری از پشتیبانی روانپزشک، اصلاح افکار، خانواده و همچنین احساسات که سبب تقلیل وزن می شود، نام برد.

طبق مطالعات انجام شده، مراجعه فرد دارای اضافه وزن بالا به روانپزشک و یا مشاوره، به شکل کلی منجر به از دست دادن وزن فرد تا حدود هشت الی ده درصد از وزن نخست بدن در فرد می شود.

اثرات مشکلات روانپزشکی در درمان اضافه وزن

بیماران مبتلا به اضافه وزن و یا اختلالات رفتاری، احتمال دارد که در رعایت از دستورالعمل های درمانی برای افت وزن، با چالش هایی همراه باشند.

اضطراب و یا افسردگی احتمال دارد که در گرفتن توانایی رفتارهای جدید، به خصوص رفتارهایی که احتیاج به تلاش فرد دارند، نظیر مهیا کردن وعده های غذایی سالم و کم کالری و یا فعالیت های ورزشی، اختلال ایجاد نمایند.

شواهدی وجود دارد که بیانگر این است، بیمارانی که بی نظمی افسردگی بنیادی دارند و وزن خود را مدیریت می کنند، در مقابل همسالان خود که با این عارضه همراه نیستند، کاهش وزن مضاعفی را به همراه دارند.

بیمارانی که با وزن بالای خود مقابله می کنند، شاید تمایلی به استفاده از داروهایی نداشته باشند که وزن آن ها را به مراتب افزایش می دهد و در صورت مشاهده بالا رفتن وزن، احتمال دارد که مراحل درمان را قطع نمایند.

بیمارانی که به این موارد حساسیت زیادی دارند، می توانند از مساعدت روانپزشکان در این راستا بهره مند شوند تا از این طریق گرفتاری ها و موانع جلوگیری از درمان و همچنین شرایط روانی را احتیاط نمایند.

اثرات مشکلات روانپزشکی در درمان اضافه وزن
اثرات مشکلات روانپزشکی در درمان اضافه وزن

درمان بیماران دارای اضافه وزن با مشکلات روانپزشکی

در ادامه مبحث تاثیر چاقی بر سلامت روان، لازم است که در خصوص درمان بیماران دارای شاخص توده بدنی با اختلالات روانپزشکی، مطالبی را در اختیار شما قرار دهیم:

برآورد رفتاری از بیماران دارای اضافه وزن بالا می تواند موقعیت روانی را که شاید در معالجه بیمار مداخله ایجاد کند را شناسایی نمایند. متخصصین این امر توصیه می نمایند که پیش از آغاز معالجه، بیماران به منظور از دست دادن وزن، در گام نخست، افسردگی خود را معالجه نمایند. چنان چه ظواهری هم وجود دارد که حاکی از این است، معالجه موفق اضافه وزن می تواند سبب صحت قابل ملاحظه ای در خلق و خوی بیماران شود.

درمان بیماران دارای اضافه وزن با مشکلات روانپزشکی
درمان بیماران دارای اضافه وزن با مشکلات روانپزشکی

فعالیت های ورزشی مناسب روزانه

فعالیت های ورزشی مناسب روزانه می تواند خلق و خوی بیماران چاق را تا حد زیادی بهبود بخشد و همچنین یک عنصر بنیادی و کامروایی در کاهش وزن آن ها نیز باشد. با این حال فعالیت های ورزشی در مدت معالجه افسردگی می تواند به صحت بیماران پیش از آغاز طرح کاهش وزن کمک شایانی نماید.

افرادی که با مشکلات اضطرابی همراه هستند، شاید از احساسات جسمانی که در طی فعالیت های ورزشی به دست می آورند، استرس و واهمه داشته باشند.

اغلب بیماران در این راستا نیاز به بالابردن تدریجی شدت فعالیت های ورزشی دارند تا از این طریق بتوانند تنفس بعد از ورزش و همچنین ضربان قلب را به حالت معمولی برگردانند.

افراد مضطرب نیز شاید یرای مقابله با دوری از رفتارهایی که سبب اضطراب در فرد می شود، نظیر استفاده از موادغذایی و یا وزن خود، احتیاج به انگیزش و یا حتی قرارگیری در برابر مساعدت های تدریجی داشته باشند.

اضطراب درباره افزایش همه گیری و تاثیرات منفی سلامت اضافه وزن، در حال حاضر روند صعودی داشته است. فهم مضاعف از آمیزش روانشناختی شاید گسترش مداخلات تاثیرگذارتر جلوگیری و درمانی را آسانتر نماید.

فعالیت های ورزشی مناسب روزانه
فعالیت های ورزشی مناسب روزانه

شیوه های جلوگیری از افزایش وزن

اضافه وزن و یا چاقی یکی از بزرگترین معضلات رایج در تمام دنیا است که علل اصلی ترغیب سلامتی است. اضافه وزن بالا علاوه بر بروز مشکلات و بیماری های متعدد، بر روی سلامت جسم و روان نیز تاثیراتی را بر جای می گذارد. در این راستا سعی داریم تا شیوه های پیشگیری از افزایش وزن را به شما معرفی نماییم که شامل موارد زیر می باشد:

شیوه های جلوگیری از افزایش وزن
شیوه های جلوگیری از افزایش وزن

رژیم درمانی

برنامه رژیم غذایی با هزار و دویست تا هزار و پانصد کیلوکالری در طی روز برای بانوان و هزار و چهارصد تا هزار و ششصد کیلوکالری روزانه نیز برای آقایان می تواند در کاهش وزن تاثیرگذار باشد.

محدودیت های استفاده انرژی از روش تعیین و استفاده محصولات غذایی سالم از جمله تعیین خوراکی های با چربی کمتر و افزایش مصرف میوه جات و سبزیجات و همچنین شیوه تهیه و طبخ آن ها با درصد چربی پایین می تواند در کاهش وزن افراد اثرگذار باشد.

افزایش فعالیت های بدنی

نخستین گام در بالا بردن استفاده انرژی، فعالیت های بدنی مناسب است. هر فرد بزرگسال باید به طور متوسط روزانه بین سی تا شصت دقیقه با شدت متوسط به انجام فعالیت های بدنی مناسب بپردازد.

رفتار درمانی

به منظور مراقبت بیشتر از وزن، بایستی تغییرات طولانی مدتی را در رفتار و همچنین عادات غذایی و فعالیت بدنی ایجاد نماید از جمله:

  • سه تحول در هدف های بی اساس و همچنین اعتقادات نادرست
  • جلب پشتیبانی اجتماعی از سوی همکاران، خانواده و دوستان
  • جایگزین کردن رفتارهای درست و برقرار کردن تغییرات مطلوب در زندگی روزانه
  • غلبه بر موانع روانی و همچنین مسائل اجتماعی و فیزیکی به منظور انجام فعالیت های ورزشی

دارو درمانی

در بیماران دارای اضافه وزن بالا که بعد از گذشت سه الی شش ماه با تغییر در سبک زندگی، وزن قابل توجهی را از دست نداده اند، بر مبنای دستورالعمل های پزشکی باید درمان دارویی را به همراه اصلاح سبک زندگی به صورت منظم برای تاثیر دارو و اثربخشی درمان تحت مراقبت های پزشکی قرار گیرند.

در صورتی که بعد از گذشت یک ماه از دارو درمانی، بیمار کاهش وزن بالغ بر دو کیلو نداشته باشد، نشاندهنده ی این است که دارو تاثیر به سزایی در کاهش وزن ندارد و بیمار باید شیوه های دیگر درمانی را آغاز نماید.

پیشنهاد می کنیم از پست انواع چاقی و اضافه وزن دیدن کنید.

جراحی

از دیگر شیوه های درمان کاهش وزن که بیمار در صورت تاثیرگذار نبودن سایر شیوه های درمانی می تواند از آن استفاده نماید، جراحی است.

بیماران با مراجعه به مجرب ترین و با سابقه ترین جراحان متخصص، می توانند با توجه به شاخص توده بدنی خود طبق نظر جراح، مناسب ترین جراحی کاهش وزن را به منظور از دست دادن بخش اعظمی از چربی های انباشته انتخاب نمایند تا به وزن مناسب و ایده آل دست پیدا کنند.

تمامی مراحل نامبرده از شیوه های جلوگیری از افزایش وزن در فرد است که می تواند تاثیر چاقی بر سلامت روان را تا حد زیادی در بیماران کاهش دهد.

جراحی
جراحی

نتیجه گیری

افزایش وزن در افراد علاوه بر بروز بیماری های متعدد، می تواند بر سلامت جسم و روان فرد نیز تاثیرات منفی را بر جای گذارد و او را از جامعه دورتر نماید.

بیماران بایستی سعی کنند تا با پیروی از دستورالعمل های پزشکی و راه های مقابله با کاهش وزن، تا حد زیادی به درمان سلامت جسم و روان خود کمک به سزایی نمایند که لازمه آن افزایش اعتماد به نفس و اراده قوی در فرد است.

نتیجه گیری
نتیجه گیری
drsalimi

drsalimi

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonبا یک کلیک تماس بگیرید